Posts

Showing posts with the label psychology

ಉತ್ತಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

Image
  ಪರಿಚಯ ಪಾಠದ ಶ್ರೇಯೋನಿಷ್ಠೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಟ್ಟ, ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉಪಕರಣವು ಅಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವಿಧಾನ. ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸದಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ವಿವರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. 1. ವಿಶ್ವಾಸನೀಯತೆ (Reliability) ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮಾನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಗುಣವೇ ವಿಶ್ವಾಸನೀಯತೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದಾಗ ಸಮಾನ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಬೇಕು.ಉದಾಹರಣೆ : ಒಂದು ಸ್ಕೆಲ್ ನಿಂದ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆ ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಜನರು ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಬಂದರೆ ಅಂತಹ ಗುಣವೇ ವಿಶ್ವಾಸನೀಯತೆ ವಾಗಿದೆ. 2. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ (Objectivity) ವಿಚಾರಗಳ ಭಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಪರಿಕ್ಷಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆ: ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. 3. ಸಮಂಜಸತೆ (Validity) ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ವಿಷಯ, ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಖರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಸಮಂಜಸತೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಗ...

ಸೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೆನಪು

Image
  ಪರಿಚಯ: ಸೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕ್ರಿಯೆ ವಾಗಿದೆ. ಕಲಿಕೆ ಎಂದರೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸತನವನ್ನು ತರುವುದು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದರೆ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಮರೆತುಹೋಗಿದರೆ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವೇ ಇಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ "ನೆನಪು" ಎಂಬ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನೆನಪು. ನೆನಪಿನ ಅರ್ಥ: ನೆನಪು ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹಿಂದೆ ಪಡೆದ ಅನುಭವ, ಕಲಿತ ವಿಷಯ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು  ವಿಚಾರಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಮಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ (Recall) ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸುವ (Recognition) ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯ ನಡುವಿನ  ಅಂತರ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ನೆನಪಿನ ಕಾರ್ಯಗಳು (Processes of Memory):  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳು ನೆನಪು  ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ: 1. ಸ್ವೀಕರಣ (Encoding): ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೆದುಳಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಸಂಗ್ರಹಣೆ (Storage): encode ಆಗಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕೆಲಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 3. ಪುನಃ ಸ್ಮರಣೆ (Retrieval): ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಮಾಹಿ...

ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ

Image
 ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ ರವರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪೀಠಿಕೆ : ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು, ಗುಣಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಠದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲೀ ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ (Edward Lee Thorndike) ಅವರ "ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದ (Trial and Error)" ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕಸಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು "ಸಂಧರ್ಭ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ" (Stimulus-Response Theory) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಯಾವುದೇ ಜೀವಿ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಆ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆ ಹರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಈ ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ ರವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್ ರವರ ಪರಿಚಯ: ಎಲ್. ಥಾರ್ನ್‌ಡೈಕ್‌ (1874–1949) ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು Animal Intelligence ಮತ್ತು Educational Psychology. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ : ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮ...

ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು

Image
  ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು:      ಪರಿಚಯ : ಮಾನವನ ನಡವಳಿಕೆ, ಭಾವನೆಗಳು, ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ. 1. ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ (Sigmund Freud) ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪಿತಾಮಹರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು "ಮನಸ್ಸಿನ ಅಚೇತನ ಭಾಗ"ದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದ **ಮನವೈಕಲನಿಧಿ सिद्धಾಂತ (Psychoanalytic Theory)** ಮೂಲಕ, ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಂತರಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು: * ಅಚೇತನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಪನೆ * ಇಡ್ಸ್, ಈಗೋ, ಸೂಪರ್ ಈಗೋ ಎಂಬ ಆಯಾಮಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವುದು ಆಗಿದೆ. * ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸೈಕೋಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದರು.  2. ಬಿ. ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್ (B. F. Skinner) ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರು ವರ್ತನೆ (Behaviour) ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೇರಿತ ಸಂವರ್ಧನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Op...