ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥ:
Psychology ಎಂಬ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ (Greek) ಭಾಷೆಯ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವು:
Psyche
Logos
Psyche ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸುa
Logos ಎಂದರೆ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಅಂದರೆ Psychology ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆತ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ರೂಪರೇಷೆಗಳು
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನ
ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಯನ
ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಧ್ಯಯನ
ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ
1. ಆತ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆತ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆತ್ಮದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಯನ
ನಂತರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
3. ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಧ್ಯಯನ
ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
4. ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೊರಗಿನ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ.
ವುಡ್ವರ್ಥರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ವುಡ್ವರ್ಥ್ (Woodworth) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:
“ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು, ನಂತರ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.”
ಅಂದರೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
ವರ್ತನೆ (Behavior) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಿದವರು ಜಾನ್ ಬಿ. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ (J.B. Watson).
ಅವರು Behaviorism ಎಂಬ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ತತ್ವವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿರಬೇಕು.
ಕ್ರೋ ಮತ್ತು ಕ್ರೋ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು Crow & Crow ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:
“ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಅಂತರಸಂಬಂಧಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ.”
ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಗಳು
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (Pure Psychology)
ಅನ್ವಯಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (Applied Psychology)
1. ಶುದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಶುದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಶುದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶಾಖೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನವನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ತನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
ವಿಕಾಸ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನವನ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನ.
ಶಾರೀರಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ನರಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಶಾಖೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
2. ಅನ್ವಯಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಅನ್ವಯಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ.
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ.
ಪ್ರಾಣಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ.
ಅಪರಾಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಕಾರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
ಹೋಲಿಕಾ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ತನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳು ಮಾನವನ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Hi
ReplyDeleteHello
Delete