ಬುದ್ದಿಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು

  

ಪರಿಚಯ

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Intelligence) ಎಂಬುದು ಮಾನವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ಕಲಿಕೆ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು, ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥ

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಪದವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ Intelligence ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ Intelligere ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

Intelligere ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ “ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು” (To Understand) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,

“ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.”

ಅವರು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮೊದಲ IQ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

ಡೇವಿಡ್ ವಾಕ್ಸ್ಲರ್

ಡೇವಿಡ್ ವಾಕ್ಸ್ಲರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,

“ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೆ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.”

ಅವರು ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ IQ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಚನೆ

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಚನೆ ಎಂದರೆ ಅದರ ಒಳಹರಿವು, ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. ಹಲವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ರಚನೆ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

1. ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮನ್‌ನ "G" ಕಾರಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮನ್ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು.

G (General Intelligence)

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

S (Specific Intelligence)

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿಶೇಷ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

ಗಣಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ

ಇವುಗಳು S ಕಾರಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.

2. ಥಾರ್ನ್ಡೈಕ್‌ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮಾದರಿ

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಥಾರ್ನ್ಡೈಕ್ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು.

1. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Social Intelligence)

ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

2. ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Concrete Intelligence)

ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

3. ಅಮೂರ್ತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Abstract Intelligence)

ತತ್ತ್ವಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

3. ಗಾರ್ಡ್ನರ್‌ನ ಬಹುಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಹೋವರ್ಡ್ ಗಾರ್ಡ್ನರ್ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

ಅವರು Multiple Intelligences Theory ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.

ಗಾರ್ಡ್ನರ್ ಪ್ರಕಾರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು

ಭಾಷಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Linguistic Intelligence)

ತಾರ್ಕಿಕ–ಗಣಿತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Logical–Mathematical Intelligence)

ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Musical Intelligence)

ದೇಹ–ಚಲನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Bodily–Kinesthetic Intelligence)

ದೃಷ್ಟಿ–ಅವಕಾಶಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Spatial Intelligence)

ಅಂತರವ್ಯಕ್ತಿಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Interpersonal Intelligence)

ಅಂತರಾತ್ಮ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Intrapersonal Intelligence)

ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Naturalistic Intelligence)

4. ಸ್ಟರ್ನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ತ್ರಯಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ಟರ್ನ್‌ಬರ್ಗ್ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು.

1. ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Analytical Intelligence)

ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

2. ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Creative Intelligence)

ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

3. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (Practical Intelligence)

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವ

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ:

ಉತ್ತಮ ಕಲಿಕೆ

ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ

ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ಸೃಜನಶೀಲತೆ

ವೃತ್ತಿಪರ ಯಶಸ್ಸು

ಉಪಸಂಹಾರ

ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮನ್, ಥಾರ್ನ್ಡೈಕ್, ಗಾರ್ಡ್ನರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟರ್ನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮುಂತಾದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

Written by Harivu Habba

We are Creative Blogger Theme Wavers which provides user friendly, effective and easy to use themes. Each support has free and providing HD support screen casting.