ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ

 

ಪರಿಚಯ:

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು—ಯಾವುದೇ ಬೌದ್ಧಿಕ, ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ಸಮಾಜ ಆಧಾರಿತ ಬಾಧೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಲೀ—ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವಂತೆಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಥ:

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವೆಂದರೆ ಯಾವ ಮಗು ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣ ವಿವಿಧ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವುದೇ ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವರು.

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬರುತ್ತೇವೆ ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿಂತಿವೆ.

1. ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ 
2. ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ 
3. ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ 

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ:

•  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
•  ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಠಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಬೋಧನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು.
• ಉತ್ತಮ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಬೆಳೆಸುವುದು 
• ಶಾಲೆಯ ಅಸಮರ್ಥ ಮಕ್ಕಳ ನಾವೇಲರು ಒಂದೇವೆನುವಂತ ಮನೋಭಾವನೆ ಬೇಳೆಸುವುದು.

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದು.
• ಭಿನ್ನಬುದ್ಧಿತ್ವ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು.
• ಬೋಧಕರಿಗೆ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಬೋಧನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು.
•  ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮೂಲ್ಯಮಾಪನದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಎಲ್‌ಪಿಏ (Learner-Centered) ಮಾಡುವುದು.

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ತಂತ್ರಗಳು:

• ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಬದಲು ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು.
• IEP (Individualized Education Plan) ತಯಾರಿಸುವುದು.
• ಸಹಬೋಧನೆ (Co-teaching) ಅಥವಾ ನೆರವುದಾರ ಶಿಕ್ಷಕರ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು.
• ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ತರುವುದು.
•  ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.

ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ:

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಯಶಸ್ಸು ಶಿಕ್ಷಕರ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿರುವ ಅವಲಂಬನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ಸಹಬೋಧನೆ, ತಂಡ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಇವುಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸವಾಲುಗಳು:

•  ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕೊರತೆ.
• ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯ ಅಭಾವ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ.
• ಪೋಷಕರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕೊರತೆ.
• ಶಾಲಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಪೂರ್ಣತೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ:

ಸಮನ್ವಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಒಂದು ನೈತಿಕ, ಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆಯ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಠಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಯಶಸ್ಸು ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಕರಣಾತ್ಮಕ ಹಂತಗಳ ಸಮರ್ಥ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ, ಪೋಷಕರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.ಆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವ ದಾಗಿದೆ.

Written by Harivu Habba

We are Creative Blogger Theme Wavers which provides user friendly, effective and easy to use themes. Each support has free and providing HD support screen casting.