ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳು | TET Notes Kannada

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳು – ಪ್ರತಿಪಾದಕರು, ಅರ್ಥ, ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ | TET Notes Kannada

1. ಪರಿಚಯ

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಏಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಕೇಳಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ರೀತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. TET, CTET, KARTET, GPSTR ಮತ್ತು HSTR ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೂ ಈ ವಿಷಯ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

2. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳ ಅರ್ಥ

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಪೋಷಕರಿಂದಲೂ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು:

1. ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ (Observation Method)
2. ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನ (Introspection Method)
3. ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ (Case Study Method)
4. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ (Experimental Method)
5. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ವಿಧಾನ (Psychoanalytic Method)
6. ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ (Survey Method)

3. ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ (Observation Method)

ಅರ್ಥ

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು. ಜಾನ್ ಬಿ. ವಾಟ್ಸನ್ ಅವರು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ವರ್ತನೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಉದಾಹರಣೆ

ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೀಕ್ಷಣೆಯ ವಿಧಗಳು

• ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೀಕ್ಷಣೆ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.
• ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ವೀಕ್ಷಣೆ: ಸಹಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.
• ಭಾಗವಹಿಸುವ ವೀಕ್ಷಣೆ: ವೀಕ್ಷಕನು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
• ಭಾಗವಹಿಸದ ವೀಕ್ಷಣೆ: ವೀಕ್ಷಕನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
• ಮಕ್ಕಳ ಸಹಜ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳದ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ವೀಕ್ಷಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು.
• ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ನೇರವಾಗಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

4. ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನ (Introspection Method)

ಅರ್ಥ

ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್ ಅವರು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬಿ. ಟಿಚೆನರ್ ಅವರು ರಚನಾವಾದಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಗೊಂಡ ಅಂತಾರಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.

ಉದಾಹರಣೆ

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: ನನಗೆ ಭಯ ಏಕೆ ಆಯಿತು? ನಾನು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಿದ್ದೇನೆಯೇ? ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ಸ್ವ-ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕ.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು.
• ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ತನ್ನದೇ ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

5. ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ (Case Study Method)

ಅರ್ಥ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕಲಿಕೆ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು

ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಅಡ್ಲರ್ ಅವರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಾನುಭವ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು.

ಉದಾಹರಣೆ

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆ, ಮೂಲಭೂತ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ತರಗತಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನೆರವು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು

• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ
• ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ
• ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ
• ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
• ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣೆ

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೆರವು ನೀಡಬಹುದು.
• ಕಲಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯಕ.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
• ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

6. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ (Experimental Method)

ಅರ್ಥ

ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್ ಅವರು 1879ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಲೈಪ್ಸಿಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುಬಂಧನದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅನುಬಂಧನದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

• ಸ್ವತಂತ್ರ ಚರ: ಸಂಶೋಧಕನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಂಶ.
• ಅವಲಂಬಿತ ಚರ: ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಫಲಿತಾಂಶ.
• ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚರ: ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಅಂಶ.

ಉದಾಹರಣೆ

ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಯ ಹೆಚ್ಚು ನೆನಪಿರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
• ಚರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
• ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೈಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
• ಪ್ರಯೋಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೃತಕವಾಗಿರಬಹುದು.
• ಮಾನವ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ಸ್ವತಂತ್ರ ಚರ, ಅವಲಂಬಿತ ಚರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚರಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು.

7. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ವಿಧಾನ (Psychoanalytic Method)

ಅರ್ಥ

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಪಾದಕರು

ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರು ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟಗಳು

• ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಮನಸ್ಸು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು.
• ಪೂರ್ವಪ್ರಜ್ಞಾತನ: ತಕ್ಷಣ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿ.
• ಅಪ್ರಜ್ಞಾತನ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು.

ಈ ವಿವರಣೆ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದೇ ವಿವರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.

ಉದಾಹರಣೆ

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಹೆದರುತ್ತಾನೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಅವನ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಆತಂಕ ಅವನ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
• ಒಂದೇ ವರ್ತನೆಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು.
• ವೃತ್ತಿಪರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್.

8. ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ (Survey Method)

ಅರ್ಥ

ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ, ಸಂದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು

ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗಾಲ್ಟನ್ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಪಿಯರ್ಸನ್ ಅವರು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಗಳು

• ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ: ಲಿಖಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯುವುದು.
• ಸಂದರ್ಶನ: ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು.
• ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.

ಉದಾಹರಣೆ

ಒಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಶಿಕ್ಷಕರು 100 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತರಗತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅನುಕೂಲಗಳು

• ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
• ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
• ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಅನಾನುಕೂಲಗಳು

• ಕೆಲವರು ತಪ್ಪಾದ ಅಥವಾ ಅಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರ ನೀಡಬಹುದು.
• ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು.
• ಆಳವಾದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ: ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

9. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು

9.1 ಸಂದರ್ಶನ ವಿಧಾನ

ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು.

9.2 ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ವಿಧಾನ

ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ನೀಡುವುದು.

9.3 ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ

ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಸಾಧನೆ, ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಭಿಕ್ಷಮತೆಯಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾಠದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧನಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು.

9.4 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

• ಉದ್ದದ ಅಧ್ಯಯನ: ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗಮನಿಸುವುದು.
• ಅಡ್ಡಛೇದ ಅಧ್ಯಯನ: ವಿಭಿನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುವುದು.

9.5 ಸಹಸಂಬಂಧ ವಿಧಾನ

ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಓದುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ಸಹಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

10. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳ ಹೋಲಿಕೆ

ವಿಧಾನ	ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ	ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ
ವೀಕ್ಷಣ	ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು	ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ – ವೀಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ
ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ	ಸ್ವಂತ ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ	ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟಿಚೆನರ್
ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ	ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ	ಫ್ರಾಯ್ಡ್, ಅಡ್ಲರ್ – ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಬಳಕೆ
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ	ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ	ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್
ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ	ಅಪ್ರಜ್ಞಾತನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನ	ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್
ಸಮೀಕ್ಷೆ	ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ	ಹಲವು ಸಂಶೋಧಕರ ಕೊಡುಗೆ
ಪರೀಕ್ಷೆ	ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಳತೆ	ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆ – ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ
ಸಹಸಂಬಂಧ	ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ	ಕಾರ್ಲ್ ಪಿಯರ್ಸನ್ – ಸಹಸಂಬಂಧ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ

ಗಮನಿಸಿ: ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಕನಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

11. TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು

1. ನೇರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು – ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ.
2. ತನ್ನದೇ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು – ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ.
3. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು – ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ.
4. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು – ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ.
5. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕ – ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್.
6. ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ – ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್.
7. ರಚನಾವಾದಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ – ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟಿಚೆನರ್.
8. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುಬಂಧನ – ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್.
9. ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅನುಬಂಧನ – ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್.
10. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ – ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆ.
11. ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಗುಂಪಿನ ಮಾಹಿತಿ – ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ.
12. ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ – ಸಹಸಂಬಂಧ ವಿಧಾನ.
13. ಸಹಸಂಬಂಧ ಎಂದರೆ ಕಾರಣ–ಪರಿಣಾಮದ ಸಂಬಂಧವೆಂದೇ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
14. ಅದೇ ಗುಂಪನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು – ಉದ್ದದ ಅಧ್ಯಯನ.
15. ವಿಭಿನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುವುದು – ಅಡ್ಡಛೇದ ಅಧ್ಯಯನ.

12. TET ಮಾದರಿ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?

A) ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ
B) ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ
C) ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ
D) ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ

ವಿವರಣೆ: ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಯಾರು?

A) ಜಾನ್ ಡ್ಯೂಯಿ
B) ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್
C) ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್
D) ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಥಾರ್ನ್ಡೈಕ್

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ?

A) ಇತರರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ
B) ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ
C) ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ವಿತರಿಸುತ್ತಾನೆ
D) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಂಶ ಯಾವುದು?

A) ಅವಲಂಬಿತ ಚರ
B) ಸ್ವತಂತ್ರ ಚರ
C) ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚರ
D) ಯಾವುದೇ ಚರವಲ್ಲ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಸ್ವತಂತ್ರ ಚರ

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕಲಿಕಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?

A) ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ
B) ಸಮೀಕ್ಷೆ
C) ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ಮಾತ್ರ
D) ಸಹಸಂಬಂಧ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು?

A) ಬಿ.ಎಫ್. ಸ್ಕಿನ್ನರ್
B) ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್
C) ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬಿನೆ
D) ಕಾರ್ಲ್ ಪಿಯರ್ಸನ್

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಇವಾನ್ ಪಾವ್ಲೊವ್

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಯಾವ ವಿಧಾನ?

A) ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ
B) ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ
C) ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ
D) ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವರು ಯಾರು?

A) ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್
B) ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್
C) ಜೀನ್ ಪಿಯಾಗೆ
D) ಲೆವ್ ವೈಗೋಟ್ಸ್ಕಿ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: A) ವಿಲ್ಹೆಮ್ ವುಂಟ್

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅದೇ ಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?

A) ಅಡ್ಡಛೇದ ಅಧ್ಯಯನ
B) ಉದ್ದದ ಅಧ್ಯಯನ
C) ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ ಮಾತ್ರ
D) ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಉದ್ದದ ಅಧ್ಯಯನ

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದರೆ ಏನು?

A) ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ
B) ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ
C) ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ
D) ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ

ವಿವರಣೆ: ಸಹಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ–ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

13. ಪದೇಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೇನು?

ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ.

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು ಯಾವುವು?

ವೀಕ್ಷಣ, ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನ ಎಂದರೇನು?

ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ದಾಖಲಿಸುವ ವಿಧಾನ.

ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ಎಂದರೇನು?

ತನ್ನದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?

ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚರಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.

ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಯಾರು?

ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್.

ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ, ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

TET ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಬೇಕು?

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧಾನದ ಅರ್ಥ, ಉದಾಹರಣೆ, ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಓದಬೇಕು. ನಂತರ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

14. ಸಮಾರೋಪ

ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮಾನವನ ವರ್ತನೆ, ಭಾವನೆ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನವು ನೇರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಅಂತಾರಾವಲೋಕನ ವಿಧಾನವು ಸ್ವಂತ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನವು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ವಿಧಾನವು ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶನ, ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಹಸಂಬಂಧ ವಿಧಾನಗಳೂ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

TET, CTET, KARTET, GPSTR ಮತ್ತು HSTR ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವವರು ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಓದಿ, ಅದರ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.